Poseren

Door Hans van der Kamp

Misschien wordt het beeld dat mensen hebben van gefotografeerd worden in een fotostudio door een man, die geen groot uithangbord aan de gevel heeft hangen, of over een etalage beschikt met portretten en pasfoto’s, nog wel het meest bepaald door beelden uit films waarin studiofotografen meestal neergezet worden als mensen met een overontwikkeld libido, als ze zich niet al schuldig maken aan het produceren van kinderporno. Of zoals in detectives vaak gebeurt, de laatste persoon zijn die het vermoorde model hebben gezien. Dat maakt het werk van een studiofotograaf niet gemakkelijker. Soms zijn de mensen die ik fotografeer nog banger voor mij dan ze voor de tandarts zouden zijn. [tekst loopt door onder de foto]

Zo is er dus altijd een moment van immense spanning wanneer iemand voor het eerst binnenkomt. Vaak nemen modellen een zwaargebouwd of atletisch type mee die mij dan wel even zal corrigeren als ik mij aan voornoemd gedrag schuldig maak. Ik ben dan vaak net zo bang als het model. 

Ik sta daar dan – soms in mijn eentje – met een vermogen aan apparatuur om me heen tegenover twee mensen die mij niet vertrouwen en ook niet begrijpen dat ik in principe kwetsbaarder ben dan zij, want de meegebrachte kleerkast kan zo met een camera van vijfduizend Euro de deur uitlopen en dan ga ik echt niet op de vuist om mijn apparatuur te verdedigen. 

Gelukkig is het slechts eenmaal in mijn leven gebeurd, maar die angst is er toch altijd wel een beetje, vandaar dat ik de laatste jaren ook steevast zorg dat mijn partner aanwezig is, zodat ik in ieder geval een getuige heb als er iets misgaat. Vooral sinds #metoo is dat belangrijk. Een model met achterdocht, opgebouwd bij amateurfotografen – en daar zijn er nogal wat van – kan zo maar beweren dat je regisseerwerk grensoverschrijdend is en dan gaat je in veertig jaar braaf opgebouwde professionele reputatie in rook op.

Social distancing was voor mij, al lang voor Corona, zo’n beetje de standaard in de studio. 

Met Drags speelt dat niet. Met heterotravestieten iets meer en bij transgenders is het vaak ook op eieren lopen.

De spanning aan het begin van een fotosessie levert vaak de slechtste foto’s op, al verandert dat snel wanneer mensen eenmaal gewend zijn aan de flitsers en de omgeving vol apparatuur. Toch kan uit die spanning aan het begin van een fotosessie ook iets heel moois voortkomen.

Onzekere Drag Queens vallen verbaal al aan, voordat je ook maar de kans hebt gehad goedemiddag te zeggen en iets te drinken aan te bieden. Dat kan varieren van ‘Is dit alles?’ terwijl ze met een blik van minachting om zich heen kijken tot en met nare opmerkingen over mijn gewicht of andere uiterlijkheden. De laatste tijd zijn ook valse opmerkingen over mijn leeftijd vrij populair.

Gelukkig kan ik zelf ook heel vals uit de hoek komen, dus dat komt allemaal heel snel goed. Een enkel keer niet. Dat was het geval bij bovenstaande foto. De eerste valse wimper zat nog niet goed vast of ik had al een half synomienboek aan narigheden naar mijn hoofd geslingerd gekregen, waaronder de opmerking dat ik een rot gebit had.

Dat ging mijn grens over, dus ik schreeuwde haar toe dat ze even op de kruk moest gaan zitten, dan zou ik wel even laten zien hoe een echte rotkop er uitzag. En verdomd, ze ging zitten en ik maakte een foto die zo ontzettend veel meer vertelde dan wij er samen in hadden gebracht.

Het werd het begin van een mooie samenwerking. 

In mijn ergernis aan het begin van de fotosessie had ik haar vanwege haar kale hoofd en Belgische nationaliteit ‘Schanulleke’ gedoopt, naar de pop van stripfigueren Suske en Wiske die kaal was op een paar haren na, in plaats van haar aan te spreken met Meesteres Zohra, zoals ze zich had voorgesteld.

Voor mij heet ze nog steeds Schanulleke, alleen is het nu een koosnaampje geworden. 

Over moed gesproken

Terwijl de gemiddelde burger op social media zat te klagen over hoe moeilijk het wel niet is om je aan te passen aan thuiswerken en zat te zeuren over vakantieplannen die niet doorgaan, kwam ik via het tijdschrift i-D op Instagram bij Aaron Philip terecht.

Ik heb zo vaak gezegd dat iedereen die de grenzen van de status quo durft te verleggen vooral over heel veel moed dient te beschikken.

Hoeveel moed er nodig is om te doen wat Aaron Philip heeft gedaan om uit haar isolement van gehandicapt zijn te komen, daar zijn eigenlijk geen toereikende superlatieven voor.

Een zwarte, gehandicapte vrouw die als man geboren is met hersenverlamming en zichzelf toch als model naar de top van de fashion industry weet te werken.

Dat zou ons allemaal een beetje bescheiden moeten maken, maar vooral ook veel hoop moeten geven.

Meer informatie over Aaron Phiip op: Wikipedia.


Transgender Day of Visibility

blank

Vandaag, 31 maart, is het International Transgender Day of Visibility. Nu is er voor elke dag van het jaar een dag waarop ons gevraagd wordt om stil te staan bij een groep mensen in onze samenleving, dus waarom is deze dag dan toch zo bijzonder?

Nou, er zijn veel redenen te noemen waarom we stil zouden moeten staan bij het lot van transgenders en die redenen kennen de meesten van ons die het nieuws volgen wel. Op social media ontkom je er ook niet aan of je wordt wel ergens geconfronteerd met een filmpje van een transgender die gestenigd wordt door woedende omstanders.

Het komt zo vaak voor, dat je in de verleiding zou kunnen komen om te denken: Ach, dat is ver weg en in die landen worden nu eenmaal mensen gestenigd. Dat is hun cultuur.

En dat is nou precies iets wat niet klopt. Er is bijna geen land op aarde te bedenken waar transgenders niet veel meer risico lopen dan welke andere groep in de maatschappij ook. Ze worden onevenredig vaker slachtoffer van seksueel misbruik, gedwongen prostitutie of moord.

Vaak wordt er door patriarchaal ingestelde politiemensen ook wat makkelijker de andere kant uitgekeken. De gedachte is dan: Als je je voordoet als vrouw, dan moet je ook niet raar opkijken van agressie als iemand ontdekt dat je eigenlijk een man bent.

Daar zit nu precies het probleem. De mannen die de grootste moeite hebben met transgenders, dat zijn nu juist de mannen die een onderliggend probleem hebben met hun eigen seksualiteit. Ze twijfelen aan hun eigen mannelijkheid, of ze vallen juist op de nog nauwelijks zichtbare mannelijke kenmerken van een transgender en worden daarmee geconfronteerd met het feit dat ze misschien toch niet zo 100% hetero zijn als ze gedacht hadden.

Ik heb het in mijn omgeving vaak genoeg zien gebeuren dat mannen met een uiterst macho uitstraling vielen op een transgender om dan uiteindelijk in een relatie met die trans gewelddadig te worden. Waarschijnlijk ontstaat die agressie dan door hun eigen onzekerheden, maar daar hebben transgenders niets aan. Die willen net zoals u en ik veilig door het leven kunnen.

31 maart 2020 zou, wat ons betreft, een bijzondere International Day of Visibility moeten zijn, omdat zoveel transgenders al heel lang op een wachtlijst staan om hun leven, na medische ingrepen, definitief vorm te kunnen geven. Veel van hen hebben al maanden de dagen af zitten te tellen, vaak in eenzaamheid met bijzonder weinig steun van hun oude netwerken, totdat ze eindelijk bovenaan de wachtlijst komen en dan opeens zorgt een pandemie er voor dat het geheel onduidelijk is of en wanneer ze medische hulp krijgen.

Lorena Borjas overleden

blank

De transgenderactivist Lorena Borjas is overleden aan de gevolgen van het Coronavirus.

Borjas was 60 en ze stond bekend als de Moeder van alle transgenders in de Latijns-Amerikaanse gemeenschap van Queens, New York.

Ze werd in haar jeugd slachtoffer van mensenhandel en zij besteedde haar volwassen leven aan het beschermen van transgenders die het slachtoffer waren van geweld, misbruik en gedwongen prostitutie.

Ze richtte zelfs, zonder enige steun van de lokale overheid, een kliniek op voor het testen op HIV in haar eigen woning.

Haar dood komt als een onverwachte schok voor de LHBTQi-gemeenschap in New York

Groot en klein leed

blank

Door Hans van der Kamp

Het past misschien niet zo op een site als deze om een moment stil te staan bij de pandemie die nu om zich heen woekert. Deze site komt voort uit een tentoonstelling met de titel GENDER! en die tentoonstelling is nu voor de derde keer verlengd en hangt in een immens gebouw waar niemand komt. In gedachten noem ik de foto’s die daar hangen ‘mijn meisjes’.

Even los van het geslacht en los van het feit dat ik niet veel meer heb met mijn modellen dan dat ik hun fotograaf ben, zijn ze me dierbaar. Ik luister naar hun verhalen, ik vertel de mijne, ik vind sommigen van hen aardig en andere weer wat minder aardig, maar ik heb vooral bewondering voor hen.

Het is de bewondering die zorgt voor de inspiratie. Al haat ik dat woord inspiratie. Liever formuleer ik het anders. Ik kijk veel. Dat deed ik al als kind, intensiever misschien dan andere kinderen en opeens zie ik dan iemand die krachtiger mijn blikveld binnenkomt dan andere mensen en die persoon wil ik dan fotograferen.

Op de middelbare school spijbelde ik veel en dan zat ik op een bankje voor het raam in café Syb’s waar ik een tosti en een kop thee kreeg in ruil voor wat heen en weer lopen met een veger. Af en toe maakte ik de koffiemachine schoon. De rest van de dag zat ik op dat bankje dat uitkeek op een nauwe steeg waar veel mensen voorbij kwamen. De barkeeper maakte zich soms zorgen om me, omdat ik rustig vier uur achtereen roerloos op dat bankje zat. ‘Gaat het wel met je?’ vroeg hij dan.

‘Ja, natuurlijk. Ik kijk.’

Veel later in mijn leven was ik een tijdje hoofdredacteur van twee tijdschriften, die toen ‘blootbladen’ heetten. Beide bladen (Playgirl en High Society) hadden zo’n zes modellen per nummer en de fotografie was niet door mij of een andere Nederlandse fotograaf gemaakt. Die foto’s werden gewoon aangeleverd vanuit de hoofdvestiging in New York. Toch sprak ik ook toen al over ‘mijn meisjes’ en dan had ik het niet alleen over de modellen van de High Society. Ook de mannen die in de Playgirl stonden, waren ‘mijn meisjes’.

Nu maak ik me zorgen over mijn meisjes. Drag queens worden bijna standaard onderbetaald of in het geheel niet betaald voor hun optredens en met het uitvallen van alle evenementen, zie ik op Facebook pruiken en hele outfits die in de uitverkoop gegooid worden en ja, dan maak ik mij zorgen.

Natuurlijk is dat het kleine leed waar veel andere mensen ook last van hebben, maar het grote leed is zo moeilijk te bevatten. Op social media doen artsen via video’s verslag vanuit de ergst getroffen gebieden. Ik zag een Spaanse arts huilend vertellen dat hij een beademingsapparaat bij een zestigjarige man weg had moeten halen om een gezonde dertiger te redden.

De logica ontgaat mij dan even geheel. Die zestiger kan het overleven en nog jaren plezier hebben van zijn kleinkinderen en die dertiger gaat misschien volgend jaar een wolkenkrabber vanaf de buitenkant beklimmen om de ultieme selfie te maken en valt daarbij dan te pletter.

Natuurlijk snap ik statistieken wel. Die dertiger heeft statistisch meer levensjaren voor de boeg, waarin hij belasting kan betalen, de oceaan kan vervuilen met lege waterflesjes, etc. etc. Maar als we iets zouden moeten leren van dit soort op statistiek gebaseerde beslissingen, dan zou dat moeten zijn dat we niet alleen de buikriem moeten aanhalen om te zorgen dat de economie voldoende buffer heeft, maar misschien moeten we ook niet te veel bezuinigen op ons zorgsysteem zoals het laatste decennium wel is gebeurd.

We kennen allemaal de beelden van gruwelijke films over de Holocaust waarbij Nazi’s een nieuwe wagonlading met mensen opsplitsten in links en rechts. De mensen die naar links gingen werden vergast en de mensen die naar rechts gingen, werden aan het werk gezet met een geringe kans van overleven.

De schrijver Martin Amis heeft ooit eens gesteld dat de Holocaust nooit had kunnen plaatsvinden zonder de hulp van artsen. Het waren immers vaak artsen die vrijwillig dat werk deden in de kampen.

Nu worden artsen gedwongen om iets vergelijkbaars te doen in opdracht van… Ja, in opdracht van wie eigenlijk? Dat is me niet helemaal duidelijk geworden. Het antwoord zal wel weer ‘beleid’ zijn en als je dan vraagt wiens beleid dat is, dan wordt er met een vinger naar boven gewezen en dan weet je nog niets.

U ziet het. Ik maak me niet alleen zorgen om mijn meisjes, maar ook om mezelf als 64-jarige man met slechte longen. En ik ben regelmatig bang. Bang om in een ziekenhuis te belanden waar dat soort huilende artsen hun morbide keuzes maken.  Die angst, ook dat is trouwens klein leed.

Jean Genet – Een liefdeslied

Play Video

De Franse schrijver/kunstenaar Jean Genet werd op zijn tiende veroordeeld voor diefstal en zo belandde hij in een jeugdgevangenis. Hij was onschuldig, maar omdat de wereld toch al tot dief had verklaard, besloot hij deze reputatie na te leven. “Ik verwierp de wereld die mij verworpen had,” zou hij later schrijven.

Voor meer informatie over Genet verwijzen wij u graag door naar Wikipedia.

De reden dat we aandacht aan hem besteden, bijna een kwart eeuw na zijn dood, is omdat er op Netflix gegrossierd wordt in films met vrijwel identieke thematiek, net zo vaak worden er verwijzingen gemaakt naar het gevangenisleven, zo er niet al hele seizoenen aan gewijd worden. De nare grappen die gemaakt worden over het uitglijden op een stuk zeep of de rol van onderdanige moeten spelen voor een moorddadige bruut, het is allemaal voldoende bedreigend om de gemiddelde heteroman naar zijn achterste te doen grijpen.

Speciaal voor hen zou ik de film Un Chant d’Amour aanraden, waarin Genet met behulp van de ogen van de eeuwig verslaafde en broodmagere Jean Cocteau, die een duizendpoot was in de kunst, een totaal ander beeld schetst.

Niet alleen Cocteau zou door Genet geïnspireerd raken, in 1982 zou de Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder de film Querelle maken naar Genet’s roman Querelle uit Brest van 1947.

Querelle van Fassbinder straalt een vergelijkbare spanning uit die we niet of misschien nooit terug zullen vinden bij Netflix-producties waarin homoseksuele mannen neergezet worden als goede vrienden die elkaar bij hoge uitzondering eens een zoen op de wang geven of elkaars hand vasthouden bij het televisie kijken.

Vanwege nog niet verlopen auteursrechten kunnen we u Querelle van Fassbinder alleen als nog als trailer brengen, maar wees gerust, de film is nog steeds verkrijgbaar.

Chelsea Manning

blank

Foto van Chelsea Manning: EPA // Tekst: Hans van der Kamp

Update 2:  A federal judge has ordered the release of Chelsea Manning: “the court finds Ms. Manning’s appearance before the Grand Jury is no longer needed, in light of which her detention no longer serves any coercive purpose.”

Update: Onderstaande bijdrage heb ik vier dagen geleden geschreven en zojuist zag ik op Twitter dat Chelsea Manning in het ziekenhuis ligt na een poging tot zelfdoding. Ik twijfelde even of ik deze bijdrage nog ongewijzigd kon plaatsen, maar wat ik over Manning te melden heb, dat verandert niet door het bericht van The Intercept op Twitter waarin Glenn Greenwald nog eens benadrukt dat Manning nu al meer dan tien jaar onder onmenselijke omstandigheden gevangen gehouden wordt in de Verenigde Staten, ooit een land dat een voorbeeldfunctie had voor mensenrechten in de Westerse Wereld.

Als kind ging ik naar een lagere school met een speelplaats die gescheiden werd door een touw. Aan de ene kant mochten katholieke kinderen spelen, aan de andere kant protestante kinderen. Ging je bal per ongeluk onder het touw door, dan moest je eindeloos met je vinger in de lucht gaan staan wachten tot een juf of meester de bal weer terugbracht naar jouw deel van de speelplaats.

Ik was nogal verstrooid als kind, dus ik ging vaak zonder erg aan de verkeerde kant van het touw staan en dat leverde dan problemen op, niet alleen met juf of meester, maar ook met kinderen die dat soort misstappen nauwkeurig in de gaten hielden. Dat was het Nederland van eind jaren vijftig, begin jaren zestig. En, het spijt me dat te moeten zeggen, maar dat is ook het Nederland van 2020. Andere geloven, maar hetzelfde verhaal. Om Gerard Reve te citeren: we zijn gewoon moffen die melk drinken in plaats van bier.

Op de een of andere manier heeft dat touw op de speelplaats me nog recalcitranter gemaakt dan ik waarschijjnlijk van nature al was. Ik woonde in Haarlem dus het merendeel van mijn vriendjes was protestant en ik was katholiek, dus ik had vaak op die speelplaats niet veel meer te doen dan uit mijn neus te peuteren.

Op de middelbare school begreep ik niet waarom we bij sport een meisjesteam en een jongensteam hadden. Nog steeds denk ik dat bij voetballen een damesteam het best zou kunnen winnen van een herenteam – als iemand de moed had om dat een keer uit te proberen. Hetzelfde geldt voor wielrennen. Natuurlijk is mij ook geleerd dat vrouwen een andere fysiek hebben dan mannen, maar ik geloof niet dat winnen of verliezen uitsluitend bepaald wordt door fysieke eigenschappen. Er zijn nog zo veel andere factoren, zoals strategisch inzicht en mentale kracht, die een grote rol spelen.

Ik denk dat wanneer je mannen zou opvoeden met de gedachte dat ze het nooit zouden kunnen winnen van vrouwen in bepaalde disciplines, dan zouden die mannen gedoemd zijn te verliezen.

Daardoor heb ik in het verleden best geworsteld met uitspraken van transgenders die stelden dat ze ‘in het verkeerde lichaam’ geboren waren. Instinctief heb ik altijd gedacht: daar klopt iets niet. Als er geen sprake is van een probleem met chromosomen, of lichamelijke geslachtskenmerken, dan is dat lichaam niet ‘verkeerd’ maar dan sluiten je gevoelens gewoon niet aan bij wat de maatschappij door eeuwenlange conditionering heeft aangeleerd wat vrouwelijk of wat mannelijk hoort te zijn.

Wees gerust, ik zie nu op mijn oude dag heus wel in dat er verschillen zijn tussen mannen en vrouwen en of dat nu door de natuur of door conditionering komt, dat is niet zo relevant. Die verschillen zijn er. Ik vat die verschillen voor mezelf vaak – heel kort door de bocht – samen door te stellen dat vrouwen vaak beter zijn in principiële kwesties en mannen beter in het sluiten van compromissen. En dat laatste tot op het punt dat je er soms misselijk van wordt.

We zagen het net weer bij Super Tuesday. In een grondige sollicitatieprocedure van wie het meest capabel zou zijn voor de kandidatuur van het presidentschap, stak Elizabeth Warren met kop en schouders boven de rest van de kandidaten uit en wie wint de nominatie waarschjnlijk? De koning van het compromissen sluiten: Joe Biden. Waarom? Omdat mannen nu eenmaal niet geloven dat je de tegenpartij, in dit geval Trump, kunt verslaan met goede plannen en hoogwaardige principes.

Je ziet het soms in de dierenwereld ook. Heb je een reu als waakhond en lopen er twee inbrekers binnen met een stuk biefstuk of zelfs maar een frikandel, dan is de kans groot dat die reu denkt: ‘Okay, ik de frikandel, jullie de kostbaarheden. Fair enough.’ Heb je een teef als waakhond, dan werkt dat niet. Dan kun je een hele slagerij aandragen als inbreker en dan kom je nog niet binnen zonder kleerscheuren. Het nest zal verdedigd worden. Punt uit. Principes boven compromissen.

Deze lange aanloop was kennelijk nodig om tot Chelsea Manning te komen. Een vrouw, geboren in het lichaam van een man. Zij was degene die uit zuivere principes het filmpje, waarin alle waanzin en de moordlustigheid van de Amerikaanse interventie in Irak heel duidelijk zichtbaar werd, naar buiten bracht. Zij deed dat uit principiële overwegingen.

Julian Assange, oprichter van en enige verantwoordelijkheid nemende medewerker van Wikileaks maakte het filmpje wereldkundig, sloot vervolgens allerlei deals met grote kranten en tijdschriften, en riep zichzelf uit tot de belangrijkste journalist aller tijden. Vervolgens claimde hij met zijn totale gebrek aan inzicht hoe de wereld werkt dat zijn Wikileaks de Arabische Lente op gang heeft gebracht. Al snel verdronk die Arabische Lente in een bloedbad dat nog lang geen einde kent en nu hoor je hem er niet meer over. In een poging zichzelf veilig te stellen voor (onterechte) vervolging ging de grootste journalist aller tijden compromissen sluiten.

Compromissen die ingegeven werden door lijfsbehoud, maar bij gebrek aan principes sloot hij die compromissen met de verkeerde partijen, uiteraard met voor hem nadelige gevolgen.

Los van het feit dat het beheren van allerlei servers met geheime documenten van Julian Assange hooguit een een klokkenluider maakt, maar zeker geen journalist, wou hij vooral aandacht en die heeft hij gekregen ook. Zijn gooi naar wereldfaam pakte averechts uit. Dat betekent overigens niet dat de Britten of de Amerikanen daar enig recht aan mogen ontlenen om hem op te sluiten.

Kweruleren is namelijk geen misdaad.

Tegelijkertijd is daar Chelsea Manning die de ene na de andere eenzame opsluiting doorstaat, uitsluitend omdat ze weigert informatie te verstrekken waarover Amerikaanse inlichtingendiensten al lang beschikken, en ook nu weer zit zij in hechtenis en is zij verre van veilig voor verdere vervolgingen. Je zult maar een transitietraject door moeten maken in een Amerikaanse gevangenis en tegelijkertijd Staatsvijand Nummer Zoveel zijn.

Toch hoor je haar amper. Manning staat als een huis achter de beslissing die ze gemaakt heeft en bij een korte gang naar een rechtzaal loopt zij, na een langdurige eenzame opsluiting, op eigen benen naar de microfoon voor een kort bericht aan de toegestroomde pers. Ze hoeft niet begeleid te worden door juristen, zoals Assange. Ik gun hem zijn vrijheid, uiteraard. Zoals Edward Snowden al zei: When exposing a crime is treated as committing a crime, you are being ruled by criminals.

Maar Chelsea Manning bracht misdaden aan het licht vanuit een militaire compound, met direct gevaar voor eigen leven, en Assange deed dat veilig vanachter een laptop met firewall en encryptie. Bovendien koppelde hij er een verdienmodel aan. Hij is, zoals zovelen die op het web ‘het syteem willen verslaan’, het best te omschrijven met een contradictie: een moedige lafaard. Ik heb natuurlijk met hen alletwee te doen en ik heb ook aan beiden gedoneerd, maar mijn grootste bewondering ligt toch wel bij Chelsea Manning.

Ik snap die man niet

Volgens het gematigd rechtse sufferdje NU.nl, dat ooit groot geworden is met weerberichten en onderbetaalde marketingmensjes die journalist mochten spelen, vindt onze Frits Huffnagel, voorzitter van de Pride Amsterdam, een discussie over de vrijheid van meningsuiting ‘hoognodig’ in Nederland.

Om te beginnen vind ik dat hij die vrijheid juist ruim heeft gehad en evenzo ruim heeft benut. Zelfs achter Oude Pekela hebben ze zijn gedachten over het vluchtelingenprobleem nu wel gehoord. Los van het feit dat vergelijkbare uitspraken dagelijks rondgetoeterd worden door politici die zich wapenen tegen fictieve plannen van regeringen om aan rassenomvolking te doen, is een discussie over vrijheid van meningsuiting een beetje irrelevant, zeker als alle denkbare platformen je uitspraak al breed verspreid hebben.

Een discussie over het feit dat meningen die je openbaar uitgalmt soms nare consequenties hebben, is dat dan soms een relevante discussie? Stel dat ik tijdens twee minuten stilte op de Dam naar de koning iets onschuldigs roep als: ‘Hé Baardmans, niet zo’n strak bekkie!’ Dan blijkt er in Amsterdam opeens voldoende handhaving te zijn om me binnen seconden af te voeren. Wil ik vervolgens vanuit het politiebureau een discussie over vrijheid van meningsuiting opstarten, dan zal dat weinig klankbord vinden. Huffnagel die in stilte achter de coulissen verdwijnt zonder al te veel gekrakeel, dat is pas relevant.

Het zou mijnheer Huffnagel immers toch deugd moeten doen dat hij niet stilletjes is afgevoerd naar een werkkamp, nog voordat zijn boodschap een breed publiek wist te bereiken, zoals in andere landen gebeurt waar daadwerkeijk een gebrek aan vrijheid van meningsuiting is. En ook de krokodillentranen bij Wakker Nederland moeten hem toch op z’n minst de steun geboden hebben om voortaan helemaal geen blad meer voor de mond te nemen.

Het zijn vooral de organisaties die hij indirect vertegenwoordigt, die wakker liggen van zijn uitspraken en zij eisten zijn aftreden. De rest van de wereld dacht gewoon: ‘Ach, nog meer van hetzelfde geblaat. Maar nu van iemand van wie we nog nooit gehoord hebben.’

Veel interessanter aan al dit clichémannetjesgedrag vond ik de uitspraak van de rest van het bestuur. Daags nadat bleek dat er een probleem was met de uitspraken van Huffnagel, wisten zij niet hoe hard ze moesten roepen dat het de privémening van Huffnagel betrof en dat wij als naïeve burgers niet moesten denken dat zij daar in het bestuur eenzelfde mening waren toegedaan.

Ja, inderdaad. Wie wil er immers te boek staan als iemand die een gevluchte Iraniër, op het punt ter dood veroordeeld te worden vanwege zijn geaardheid, bij de Griekse grens een klopje op de schouder zou geven met de tekst: ‘Ik heb op YouTube die filmpjes gezien van homoseksuelen die van een hoog gebouw afgegooid worden, maar volgens mij ziet het er erger uit dan het in werkelijkheid is. Je bent dood voordat je er erg in hebt. Het ga je goed, medestrijder voor de goede zaak! En doe de groeten aan onze broeders en zusters in het thuisland.’

Een weekje later stapt dan alsnog dat hele bestuur op. Wat overigens vrijwel niemand van hen heeft gevraagd. Deelden ze dan bij nader inzien toch de mening van Huffnagel?

Niet zonder megalomanie wordt er vervolgens geroepen dat oud-wethouder Carolien Gehrels moet komen opdraven als ‘formateur’ van een nieuw bestuur. Alsof de teloorgang van deze groep veredelde kermisklanten een kabinetscrises is. Aan misplaatst gevoel voor drama geen gebrek.

Jongens, jongens, toch. Is er weer eens een testosteronbommetje ontploft? Laat die man lekker in zijn eentje opstappen en leer iets over verantwoordelijkheden naar de groepen die je direct of indirect vertegenwoordigt.

Ik snap wel waarom Huffnagel zoveel moeite heeft om op te stappen. De pot met inkomsten wordt immers pas met creatief boekhouden verdeeld nadat de Pride is geweest en niet daarvoor. Misschien moeten we, in plaats van de vrijheid van meningsuiting breed ter discussie te stellen, eindelijk eens een einde maken aan die steeds hechtere verstrengeling van bedrijfsleven en het bestuur van de Canal Pride. Die discussie wil ik graag aangaan, alhoewel ik best wil geloven dat er alleen bedrijven meedoen aan die parade, die ook LHBTQi-vriendelijke werkgevers zijn. Nou ja, voor een deel wil ik dat wel geloven. Ik ben niet het type dat op elke slak zout legt.

Hans van der Kamp

Euro Song Travestival

Uit het archief: Euro Song Travestival 2002

Volgens mij was dit de eerste keer dat het Euro Song Travestival in Amsterdam plaatsvond. Het was misschien ook wel de eerste keer dat ik een videocamera gebruikte met het doel het materiaal ook daadwerkelijk te monteren. Ik maakte weliswaar sinds 1999 video, maar ik zag dat als onderschikt aan fotografie. Meer als een manier om een visueel dagboek bij te houden. Dat monteren moest nog ouderwets analoog gebeuren en dat kostte me, als iemand die van computers houdt, de nodige moeite. Ik geloof dat ik een week bezig ben geweest om dit korte filmpje te monteren.

De opnamen kwamen voort uit publiciteitsfoto’s die ik maakte voor Koos van den Berg en zijn groep Chicks with Dicks. Een aantal van die foto’s zijn ook opgenomen in de video. Het filmpje is naar mijn beste weten alleen uitgezonden op de Amsterdamse oproep Salto, waar eigenlijk bijna niemand naar kijkt.

Dit was naar ik meen voor MVS (Man, Vrouw, Samenleving?) en voor hen heb ik nog een tweede video gemaakt over een dagje strandbal met de vaste clientèle van café Lellebel.

De producent van MVS is nog een even bij me op bezoek geweest. Ik bood hem aan meer filmpjes te maken, wat ik van mezelf heel gul vond, aangezien ik daar niet voor betaald kreeg, maar zijn antwoord was kort en krachtig: ‘Liever niet.’

Ik vroeg hem om opheldering en hij legde me uit dat men binnen de gay community af wou van al die aandacht voor travestie-acts. Dat was de eerste keer dat ik kennis maakte met een beweging binnen de gay scene die het motto ‘Doe-maar-gewoon-dan-doe-je-gek-genoeg’ omarmde.

Die instelling zou een blijvertje blijken te zijn, want tot op de dag van vandaag zijn er gays die vinden dat ze zich niet kunnen herkennen in de Gay Pride omdat de aandacht te veel ligt op de wat kleurrijkere deelnemers. Ik begrijp hun argumenten heel goed, maar ik ben nu juist zo gehecht aan de vrijheid van expressie die bijna gelijke hield met de homo-emancipatie.

Hans van der Kamp

blank
blank
blank

Maaike

Maaike

We leerden Maaike kennen op de beurs Kriebels drie jaar geleden in de Ahoi waar we met een fotostudio stonden. Als gast hadden we Simone van Mackelenberg van TvGirlfriends. Simone is fotograaf en make up artist. Zij maakt mannen op, meestal travestieten die vaak nog weinig kleding en accessoires hebben, en de foto’s die ze maakt van hen geven een mooi, intiem beeld van mannen die zich af en toe vrouw willen voelen.

Maaike werd het eerste opgemaakt en het was voor ons meteen duidelijk dat Maaike eerder een transgender te noemen was dan een travestiet. Die hokjes zijn gruwelijk, natuurlijk, maar toch voel je dat verschil meteen.

Bij een recent contact met Maaike vertelde ze dat ze een transitietraject was ingegaan en dat kwam uiteraard niet als een verbazing. In de voorjaarsvakantie had ze tijd en we brachten een gezellige middag door. We maakten wat foto’s en bij het langzaam achter de opeenpakkende wolken verdwijnende natuurlijke licht van de zon, maakten we een video met wat vragen over haar beslissing. Van der Kamp, als altijd gefascineerd door transgenders, had een lichte migraine waardoor beeld en geluid tegenvielen, maar het korte interview blijft, vooral door wat Maaike te vertellen heeft, prima overeind.

Een transitietraject vraagt van een transgender om af te zien van overdreven make-up, pruiken etc. omdat het gevoel van vrouw zijn nu eenmaal van binnenuit moet komen en niet door achter een pseudo-vrouwelijke façade schuil te gaan. Maar laten we toch met één enkele foto terug gaan naar die eerste keer, toen Maaike geheel ‘dolled up’ voor de camera op de beurs in Ahoi stond. De ‘definieve’ Maaike zal aan het einde van het traject een vergelijkbare uitstraling hebben, maar dan zonder hulp van een make up artist. 

Maaike @ Kriebels

Herdenking

blank

Twintig jaar geleden protesteerde ik met een zeer internationale groep kunstenaars tegen het sluiten van de ‘kottekes’ of peeskamers zoals ze hier nogal bot genoemd worden van sekswerkers in het Schipperskwartier te Antwerpen. Het ging daarbij zeker niet in eerste plaats om het beschermen van de inkomsten van de vele sekswerkers in dat kwartier. We voorzagen ook dat de prostitutie in Antwerpen zich weer naar de straat zou verplaatsen en de illegale clubs. Kortom: ondergronds zou gaan, wat de veiligheid van met name de vele transgenders, die ook in de wijk werkten, niet ten goede zou komen.

Bovenstaand geïmproviseerd kunstwerk was in de haast door een aantal kunstenaars gemaakt om een op straat vermoorde transgender te herdenken. Haar naam ben ik na al die jaren kwijt, maar zij was het eerste slachtoffer van het gemeentebeleid om werkplekken rücksichtslos met planken dicht te timmeren.

Zij werd ergens in een donker straatje vermoord door een klant. Iets wat in het kwartier zelf waarschijnlijk niet zou zijn gebeurd. Sociale controle van collega’s en surveillance van politie hadden dat kunnen voorkomen.

Had iemand mij toen gevraagd hoe het transgender sekswerkers twintig later zou vergaan, dan had ik waarschijnlijk, optimistisch als ik nu eenmaal ben, gezegd dat er veel meer begrip zou komen.

Ik moest vanochtend nog denken aan die manifestatie, toen ik las dat een transvrouw in Puorto Rico doodgeschoten was, simpelweg omdat ze het damestoilet van een Mc Donald’s had bezocht.

Vervuld met afschuw door een moord om zo’n onbenullige reden, klikte ik mijn browser weg en opende de Facebook app in de hoop op wat verstrooiing. Hondenfilmpjes. Bij voorkeur Teckels, omdat ze zo lekker eigenwijs zijn.

Bovenaan mijn feed stond een bericht dat er morgen, inmiddels vandaag, op het Oudekerksplein in mijn buurtje een herdenking zou zijn voor de moord op transgender Jessyca Sarmiento die recentelijk in Parijs is vermoord.

Mijn eerste reflex was om er met een camera naartoe te gaan, zoals ik vaker gebeurtenissen in de buurt vastleg. Dat vond ik bij nader inzien niet netjes. Er lopen te veel sekswerkers rond die dat niet op prijs stellen. Daar heb ik alle begrip voor. Aan de andere kant kan het ook zo maar zijn dat een nieuwe actie om het toeristenprobleem indirect in de schoenen van de sekswerkers te schuiven, door nog meer werkplekken op te heffen of te verplaatsen, gaat zorgen dat het halfslachtig gehandhaafde fotografieverbod op de Wallen ertoe leidt dat we in de toekomst geen beeld meer hebben van hoe de rosse buurt was in haar laatste jaren.

De ironie wil dat het enige beeld dat dan nog wel overblijft van de Wallen, bestaat uit foto’s gemaakt door dezelfde toeristen die voor de teloorgang van de buurt hebben gezorgd. Qua tekst zal er ook te weinig overblijven, want dat de problemen op de Wallen vooral voortkomen uit het falende beleid van Asscher, Cohen en Van der Laan, dat is voor journalisten ook geen aantrekkelijk onderwerp. Het woord ‘mensenhandel’ in de kop van een stuk over de buurt leent zich veel beter voor clickbait.

Het is opvallend dat elke aanpassing van de prostitutiewetgeving, zoals nu in Frankrijk, altijd de hardste gevolgen heeft voor transgenders. Op de een of andere manier wordt er te weinig stilgestaan bij het gegeven dat transgender sekswerkers met heel andere en wezenlijk grotere risico’s te maken krijgen.

~HvdK

Stigmatisering

Wie een leven leidt dat afwijkt van de maatschappelijke norm, komt onherroepelijk in aanraking met stigmatisering. Dat wat niet bekend is wekt onrust op en vooroordelen zijn dan een nare manier om ‘het grote onbekende’ te bezweren.

Ik maakte dit filmpje als een backdrop video voor het optreden van een Drag House op Superball. Het huis bestaat in deze samenstelling uit vier Drag Queens, een Drag King en een Bio Queen, ook wel Faux Queen genoemd.

Het is zeker de moeite waard om ze te volgen op Instagram, dus ik geef hier meteen even de Instagram handles. In volgorde van opkomst: Amy Astoria, Di Luka, Victoria Vyper, Gálinda Daeé, Amnesia Grandé en Obesia Grandé.

Zonder uitzondering zijn het succesvolle en hardwerkende mensen die hun verantwoordelijkheden in de maatschappij niet schuwen, maar dat voorkomt niet dat ze bij tijd en wijle vreselijke dingen naar hun hoofd geslingerd krijgen. Bijzonder pijnlijk, want het zijn zonder uitzondering ook nog eens absolute schatten van mensen.

~HvdK