Prequel Gender! bij NDSM-fuse

Het is altijd al het plan geweest om de tentoonstelling GENDER! door het land te laten reizen, voorzien van educatieve begeleiding.

Maar de eerste tentoonstelling kwam min of meer ‘vast te zitten’ bij ZonMw door de plotselinge komst van het Coronavirus.

Recentelijk kwam er 600 vierkante meter vrij bij NDSM-fuse in Amsterdam en was er niet alleen ruimte voor de volledige GENDER! reeks, maar tevens voor een overzichtstentoonstelling van het werk van Hans van der Kamp, die op de dag van de onderhandelingen met NDSM-fuse tevens zijn 65ste verjaardag vierde. Een ideaal moment om over een overzichtstentoonstelling te praten.

Misschien is dit een aardige link om meer over de tentoonstelling te weten te komen:
https://onh.nl/nieuws/fototentoonstelling-uncensored-bij-ndsm-fuse

Andere links:

https://ndsm-fuse.eu

https://hansvanderkamp.com

Poseren

Door Hans van der Kamp

Misschien wordt het beeld dat mensen hebben van gefotografeerd worden in een fotostudio door een man, die geen groot uithangbord aan de gevel heeft hangen, of over een etalage beschikt met portretten en pasfoto’s, nog wel het meest bepaald door beelden uit films waarin studiofotografen meestal neergezet worden als mensen met een overontwikkeld libido, als ze zich niet al schuldig maken aan het produceren van kinderporno. Of zoals in detectives vaak gebeurt, de laatste persoon zijn die het vermoorde model hebben gezien. Dat maakt het werk van een studiofotograaf niet gemakkelijker. Soms zijn de mensen die ik fotografeer nog banger voor mij dan ze voor de tandarts zouden zijn. [tekst loopt door onder de foto]

Zo is er dus altijd een moment van immense spanning wanneer iemand voor het eerst binnenkomt. Vaak nemen modellen een zwaargebouwd of atletisch type mee die mij dan wel even zal corrigeren als ik mij aan voornoemd gedrag schuldig maak. Ik ben dan vaak net zo bang als het model. 

Ik sta daar dan – soms in mijn eentje – met een vermogen aan apparatuur om me heen tegenover twee mensen die mij niet vertrouwen en ook niet begrijpen dat ik in principe kwetsbaarder ben dan zij, want de meegebrachte kleerkast kan zo met een camera van vijfduizend Euro de deur uitlopen en dan ga ik echt niet op de vuist om mijn apparatuur te verdedigen. 

Gelukkig is het slechts eenmaal in mijn leven gebeurd, maar die angst is er toch altijd wel een beetje, vandaar dat ik de laatste jaren ook steevast zorg dat mijn partner aanwezig is, zodat ik in ieder geval een getuige heb als er iets misgaat. Vooral sinds #metoo is dat belangrijk. Een model met achterdocht, opgebouwd bij amateurfotografen – en daar zijn er nogal wat van – kan zo maar beweren dat je regisseerwerk grensoverschrijdend is en dan gaat je in veertig jaar braaf opgebouwde professionele reputatie in rook op.

Social distancing was voor mij, al lang voor Corona, zo’n beetje de standaard in de studio. 

Met Drags speelt dat niet. Met heterotravestieten iets meer en bij transgenders is het vaak ook op eieren lopen.

De spanning aan het begin van een fotosessie levert vaak de slechtste foto’s op, al verandert dat snel wanneer mensen eenmaal gewend zijn aan de flitsers en de omgeving vol apparatuur. Toch kan uit die spanning aan het begin van een fotosessie ook iets heel moois voortkomen.

Onzekere Drag Queens vallen verbaal al aan, voordat je ook maar de kans hebt gehad goedemiddag te zeggen en iets te drinken aan te bieden. Dat kan varieren van ‘Is dit alles?’ terwijl ze met een blik van minachting om zich heen kijken tot en met nare opmerkingen over mijn gewicht of andere uiterlijkheden. De laatste tijd zijn ook valse opmerkingen over mijn leeftijd vrij populair.

Gelukkig kan ik zelf ook heel vals uit de hoek komen, dus dat komt allemaal heel snel goed. Een enkel keer niet. Dat was het geval bij bovenstaande foto. De eerste valse wimper zat nog niet goed vast of ik had al een half synomienboek aan narigheden naar mijn hoofd geslingerd gekregen, waaronder de opmerking dat ik een rot gebit had.

Dat ging mijn grens over, dus ik schreeuwde haar toe dat ze even op de kruk moest gaan zitten, dan zou ik wel even laten zien hoe een echte rotkop er uitzag. En verdomd, ze ging zitten en ik maakte een foto die zo ontzettend veel meer vertelde dan wij er samen in hadden gebracht.

Het werd het begin van een mooie samenwerking. 

In mijn ergernis aan het begin van de fotosessie had ik haar vanwege haar kale hoofd en Belgische nationaliteit ‘Schanulleke’ gedoopt, naar de pop van stripfigueren Suske en Wiske die kaal was op een paar haren na, in plaats van haar aan te spreken met Meesteres Zohra, zoals ze zich had voorgesteld.

Voor mij heet ze nog steeds Schanulleke, alleen is het nu een koosnaampje geworden. 

blank

Over moed gesproken

Terwijl de gemiddelde burger op social media zat te klagen over hoe moeilijk het wel niet is om je aan te passen aan thuiswerken en zat te zeuren over vakantieplannen die niet doorgaan, kwam ik via het tijdschrift i-D op Instagram bij Aaron Philip terecht.

Ik heb zo vaak gezegd dat iedereen die de grenzen van de status quo durft te verleggen vooral over heel veel moed dient te beschikken.

Hoeveel moed er nodig is om te doen wat Aaron Philip heeft gedaan om uit haar isolement van gehandicapt zijn te komen, daar zijn eigenlijk geen toereikende superlatieven voor.

Een zwarte, gehandicapte vrouw die als man geboren is met hersenverlamming en zichzelf toch als model naar de top van de fashion industry weet te werken.

Dat zou ons allemaal een beetje bescheiden moeten maken, maar vooral ook veel hoop moeten geven.

Meer informatie over Aaron Phiip op: Wikipedia.


Transgender Day of Visibility

blank

Vandaag, 31 maart, is het International Transgender Day of Visibility. Nu is er voor elke dag van het jaar een dag waarop ons gevraagd wordt om stil te staan bij een groep mensen in onze samenleving, dus waarom is deze dag dan toch zo bijzonder?

Nou, er zijn veel redenen te noemen waarom we stil zouden moeten staan bij het lot van transgenders en die redenen kennen de meesten van ons die het nieuws volgen wel. Op social media ontkom je er ook niet aan of je wordt wel ergens geconfronteerd met een filmpje van een transgender die gestenigd wordt door woedende omstanders.

Het komt zo vaak voor, dat je in de verleiding zou kunnen komen om te denken: Ach, dat is ver weg en in die landen worden nu eenmaal mensen gestenigd. Dat is hun cultuur.

En dat is nou precies iets wat niet klopt. Er is bijna geen land op aarde te bedenken waar transgenders niet veel meer risico lopen dan welke andere groep in de maatschappij ook. Ze worden onevenredig vaker slachtoffer van seksueel misbruik, gedwongen prostitutie of moord.

Vaak wordt er door patriarchaal ingestelde politiemensen ook wat makkelijker de andere kant uitgekeken. De gedachte is dan: Als je je voordoet als vrouw, dan moet je ook niet raar opkijken van agressie als iemand ontdekt dat je eigenlijk een man bent.

Daar zit nu precies het probleem. De mannen die de grootste moeite hebben met transgenders, dat zijn nu juist de mannen die een onderliggend probleem hebben met hun eigen seksualiteit. Ze twijfelen aan hun eigen mannelijkheid, of ze vallen juist op de nog nauwelijks zichtbare mannelijke kenmerken van een transgender en worden daarmee geconfronteerd met het feit dat ze misschien toch niet zo 100% hetero zijn als ze gedacht hadden.

Ik heb het in mijn omgeving vaak genoeg zien gebeuren dat mannen met een uiterst macho uitstraling vielen op een transgender om dan uiteindelijk in een relatie met die trans gewelddadig te worden. Waarschijnlijk ontstaat die agressie dan door hun eigen onzekerheden, maar daar hebben transgenders niets aan. Die willen net zoals u en ik veilig door het leven kunnen.

31 maart 2020 zou, wat ons betreft, een bijzondere International Day of Visibility moeten zijn, omdat zoveel transgenders al heel lang op een wachtlijst staan om hun leven, na medische ingrepen, definitief vorm te kunnen geven. Veel van hen hebben al maanden de dagen af zitten te tellen, vaak in eenzaamheid met bijzonder weinig steun van hun oude netwerken, totdat ze eindelijk bovenaan de wachtlijst komen en dan opeens zorgt een pandemie er voor dat het geheel onduidelijk is of en wanneer ze medische hulp krijgen.

Lorena Borjas overleden

blank

De transgenderactivist Lorena Borjas is overleden aan de gevolgen van het Coronavirus.

Borjas was 60 en ze stond bekend als de Moeder van alle transgenders in de Latijns-Amerikaanse gemeenschap van Queens, New York.

Ze werd in haar jeugd slachtoffer van mensenhandel en zij besteedde haar volwassen leven aan het beschermen van transgenders die het slachtoffer waren van geweld, misbruik en gedwongen prostitutie.

Ze richtte zelfs, zonder enige steun van de lokale overheid, een kliniek op voor het testen op HIV in haar eigen woning.

Haar dood komt als een onverwachte schok voor de LHBTQi-gemeenschap in New York

Groot en klein leed

blank

Door Hans van der Kamp

Het past misschien niet zo op een site als deze om een moment stil te staan bij de pandemie die nu om zich heen woekert. Deze site komt voort uit een tentoonstelling met de titel GENDER! en die tentoonstelling is nu voor de derde keer verlengd en hangt in een immens gebouw waar niemand komt. In gedachten noem ik de foto’s die daar hangen ‘mijn meisjes’.

Even los van het geslacht en los van het feit dat ik niet veel meer heb met mijn modellen dan dat ik hun fotograaf ben, zijn ze me dierbaar. Ik luister naar hun verhalen, ik vertel de mijne, ik vind sommigen van hen aardig en andere weer wat minder aardig, maar ik heb vooral bewondering voor hen.

Het is de bewondering die zorgt voor de inspiratie. Al haat ik dat woord inspiratie. Liever formuleer ik het anders. Ik kijk veel. Dat deed ik al als kind, intensiever misschien dan andere kinderen en opeens zie ik dan iemand die krachtiger mijn blikveld binnenkomt dan andere mensen en die persoon wil ik dan fotograferen.

Op de middelbare school spijbelde ik veel en dan zat ik op een bankje voor het raam in café Syb’s waar ik een tosti en een kop thee kreeg in ruil voor wat heen en weer lopen met een veger. Af en toe maakte ik de koffiemachine schoon. De rest van de dag zat ik op dat bankje dat uitkeek op een nauwe steeg waar veel mensen voorbij kwamen. De barkeeper maakte zich soms zorgen om me, omdat ik rustig vier uur achtereen roerloos op dat bankje zat. ‘Gaat het wel met je?’ vroeg hij dan.

‘Ja, natuurlijk. Ik kijk.’

Veel later in mijn leven was ik een tijdje hoofdredacteur van twee tijdschriften, die toen ‘blootbladen’ heetten. Beide bladen (Playgirl en High Society) hadden zo’n zes modellen per nummer en de fotografie was niet door mij of een andere Nederlandse fotograaf gemaakt. Die foto’s werden gewoon aangeleverd vanuit de hoofdvestiging in New York. Toch sprak ik ook toen al over ‘mijn meisjes’ en dan had ik het niet alleen over de modellen van de High Society. Ook de mannen die in de Playgirl stonden, waren ‘mijn meisjes’.

Nu maak ik me zorgen over mijn meisjes. Drag queens worden bijna standaard onderbetaald of in het geheel niet betaald voor hun optredens en met het uitvallen van alle evenementen, zie ik op Facebook pruiken en hele outfits die in de uitverkoop gegooid worden en ja, dan maak ik mij zorgen.

Natuurlijk is dat het kleine leed waar veel andere mensen ook last van hebben, maar het grote leed is zo moeilijk te bevatten. Op social media doen artsen via video’s verslag vanuit de ergst getroffen gebieden. Ik zag een Spaanse arts huilend vertellen dat hij een beademingsapparaat bij een zestigjarige man weg had moeten halen om een gezonde dertiger te redden.

De logica ontgaat mij dan even geheel. Die zestiger kan het overleven en nog jaren plezier hebben van zijn kleinkinderen en die dertiger gaat misschien volgend jaar een wolkenkrabber vanaf de buitenkant beklimmen om de ultieme selfie te maken en valt daarbij dan te pletter.

Natuurlijk snap ik statistieken wel. Die dertiger heeft statistisch meer levensjaren voor de boeg, waarin hij belasting kan betalen, de oceaan kan vervuilen met lege waterflesjes, etc. etc. Maar als we iets zouden moeten leren van dit soort op statistiek gebaseerde beslissingen, dan zou dat moeten zijn dat we niet alleen de buikriem moeten aanhalen om te zorgen dat de economie voldoende buffer heeft, maar misschien moeten we ook niet te veel bezuinigen op ons zorgsysteem zoals het laatste decennium wel is gebeurd.

We kennen allemaal de beelden van gruwelijke films over de Holocaust waarbij Nazi’s een nieuwe wagonlading met mensen opsplitsten in links en rechts. De mensen die naar links gingen werden vergast en de mensen die naar rechts gingen, werden aan het werk gezet met een geringe kans van overleven.

De schrijver Martin Amis heeft ooit eens gesteld dat de Holocaust nooit had kunnen plaatsvinden zonder de hulp van artsen. Het waren immers vaak artsen die vrijwillig dat werk deden in de kampen.

Nu worden artsen gedwongen om iets vergelijkbaars te doen in opdracht van… Ja, in opdracht van wie eigenlijk? Dat is me niet helemaal duidelijk geworden. Het antwoord zal wel weer ‘beleid’ zijn en als je dan vraagt wiens beleid dat is, dan wordt er met een vinger naar boven gewezen en dan weet je nog niets.

U ziet het. Ik maak me niet alleen zorgen om mijn meisjes, maar ook om mezelf als 64-jarige man met slechte longen. En ik ben regelmatig bang. Bang om in een ziekenhuis te belanden waar dat soort huilende artsen hun morbide keuzes maken.  Die angst, ook dat is trouwens klein leed.

Chelsea Manning

blank

Foto van Chelsea Manning: EPA // Tekst: Hans van der Kamp

Update 2:  A federal judge has ordered the release of Chelsea Manning: “the court finds Ms. Manning’s appearance before the Grand Jury is no longer needed, in light of which her detention no longer serves any coercive purpose.”

Update: Onderstaande bijdrage heb ik vier dagen geleden geschreven en zojuist zag ik op Twitter dat Chelsea Manning in het ziekenhuis ligt na een poging tot zelfdoding. Ik twijfelde even of ik deze bijdrage nog ongewijzigd kon plaatsen, maar wat ik over Manning te melden heb, dat verandert niet door het bericht van The Intercept op Twitter waarin Glenn Greenwald nog eens benadrukt dat Manning nu al meer dan tien jaar onder onmenselijke omstandigheden gevangen gehouden wordt in de Verenigde Staten, ooit een land dat een voorbeeldfunctie had voor mensenrechten in de Westerse Wereld.

Als kind ging ik naar een lagere school met een speelplaats die gescheiden werd door een touw. Aan de ene kant mochten katholieke kinderen spelen, aan de andere kant protestante kinderen. Ging je bal per ongeluk onder het touw door, dan moest je eindeloos met je vinger in de lucht gaan staan wachten tot een juf of meester de bal weer terugbracht naar jouw deel van de speelplaats.

Ik was nogal verstrooid als kind, dus ik ging vaak zonder erg aan de verkeerde kant van het touw staan en dat leverde dan problemen op, niet alleen met juf of meester, maar ook met kinderen die dat soort misstappen nauwkeurig in de gaten hielden. Dat was het Nederland van eind jaren vijftig, begin jaren zestig. En, het spijt me dat te moeten zeggen, maar dat is ook het Nederland van 2020. Andere geloven, maar hetzelfde verhaal. Om Gerard Reve te citeren: we zijn gewoon moffen die melk drinken in plaats van bier.

Op de een of andere manier heeft dat touw op de speelplaats me nog recalcitranter gemaakt dan ik waarschijjnlijk van nature al was. Ik woonde in Haarlem dus het merendeel van mijn vriendjes was protestant en ik was katholiek, dus ik had vaak op die speelplaats niet veel meer te doen dan uit mijn neus te peuteren.

Op de middelbare school begreep ik niet waarom we bij sport een meisjesteam en een jongensteam hadden. Nog steeds denk ik dat bij voetballen een damesteam het best zou kunnen winnen van een herenteam – als iemand de moed had om dat een keer uit te proberen. Hetzelfde geldt voor wielrennen. Natuurlijk is mij ook geleerd dat vrouwen een andere fysiek hebben dan mannen, maar ik geloof niet dat winnen of verliezen uitsluitend bepaald wordt door fysieke eigenschappen. Er zijn nog zo veel andere factoren, zoals strategisch inzicht en mentale kracht, die een grote rol spelen.

Ik denk dat wanneer je mannen zou opvoeden met de gedachte dat ze het nooit zouden kunnen winnen van vrouwen in bepaalde disciplines, dan zouden die mannen gedoemd zijn te verliezen.

Daardoor heb ik in het verleden best geworsteld met uitspraken van transgenders die stelden dat ze ‘in het verkeerde lichaam’ geboren waren. Instinctief heb ik altijd gedacht: daar klopt iets niet. Als er geen sprake is van een probleem met chromosomen, of lichamelijke geslachtskenmerken, dan is dat lichaam niet ‘verkeerd’ maar dan sluiten je gevoelens gewoon niet aan bij wat de maatschappij door eeuwenlange conditionering heeft aangeleerd wat vrouwelijk of wat mannelijk hoort te zijn.

Wees gerust, ik zie nu op mijn oude dag heus wel in dat er verschillen zijn tussen mannen en vrouwen en of dat nu door de natuur of door conditionering komt, dat is niet zo relevant. Die verschillen zijn er. Ik vat die verschillen voor mezelf vaak – heel kort door de bocht – samen door te stellen dat vrouwen vaak beter zijn in principiële kwesties en mannen beter in het sluiten van compromissen. En dat laatste tot op het punt dat je er soms misselijk van wordt.

We zagen het net weer bij Super Tuesday. In een grondige sollicitatieprocedure van wie het meest capabel zou zijn voor de kandidatuur van het presidentschap, stak Elizabeth Warren met kop en schouders boven de rest van de kandidaten uit en wie wint de nominatie waarschjnlijk? De koning van het compromissen sluiten: Joe Biden. Waarom? Omdat mannen nu eenmaal niet geloven dat je de tegenpartij, in dit geval Trump, kunt verslaan met goede plannen en hoogwaardige principes.

Je ziet het soms in de dierenwereld ook. Heb je een reu als waakhond en lopen er twee inbrekers binnen met een stuk biefstuk of zelfs maar een frikandel, dan is de kans groot dat die reu denkt: ‘Okay, ik de frikandel, jullie de kostbaarheden. Fair enough.’ Heb je een teef als waakhond, dan werkt dat niet. Dan kun je een hele slagerij aandragen als inbreker en dan kom je nog niet binnen zonder kleerscheuren. Het nest zal verdedigd worden. Punt uit. Principes boven compromissen.

Deze lange aanloop was kennelijk nodig om tot Chelsea Manning te komen. Een vrouw, geboren in het lichaam van een man. Zij was degene die uit zuivere principes het filmpje, waarin alle waanzin en de moordlustigheid van de Amerikaanse interventie in Irak heel duidelijk zichtbaar werd, naar buiten bracht. Zij deed dat uit principiële overwegingen.

Julian Assange, oprichter van en enige verantwoordelijkheid nemende medewerker van Wikileaks maakte het filmpje wereldkundig, sloot vervolgens allerlei deals met grote kranten en tijdschriften, en riep zichzelf uit tot de belangrijkste journalist aller tijden. Vervolgens claimde hij met zijn totale gebrek aan inzicht hoe de wereld werkt dat zijn Wikileaks de Arabische Lente op gang heeft gebracht. Al snel verdronk die Arabische Lente in een bloedbad dat nog lang geen einde kent en nu hoor je hem er niet meer over. In een poging zichzelf veilig te stellen voor (onterechte) vervolging ging de grootste journalist aller tijden compromissen sluiten.

Compromissen die ingegeven werden door lijfsbehoud, maar bij gebrek aan principes sloot hij die compromissen met de verkeerde partijen, uiteraard met voor hem nadelige gevolgen.

Los van het feit dat het beheren van allerlei servers met geheime documenten van Julian Assange hooguit een een klokkenluider maakt, maar zeker geen journalist, wou hij vooral aandacht en die heeft hij gekregen ook. Zijn gooi naar wereldfaam pakte averechts uit. Dat betekent overigens niet dat de Britten of de Amerikanen daar enig recht aan mogen ontlenen om hem op te sluiten.

Kweruleren is namelijk geen misdaad.

Tegelijkertijd is daar Chelsea Manning die de ene na de andere eenzame opsluiting doorstaat, uitsluitend omdat ze weigert informatie te verstrekken waarover Amerikaanse inlichtingendiensten al lang beschikken, en ook nu weer zit zij in hechtenis en is zij verre van veilig voor verdere vervolgingen. Je zult maar een transitietraject door moeten maken in een Amerikaanse gevangenis en tegelijkertijd Staatsvijand Nummer Zoveel zijn.

Toch hoor je haar amper. Manning staat als een huis achter de beslissing die ze gemaakt heeft en bij een korte gang naar een rechtzaal loopt zij, na een langdurige eenzame opsluiting, op eigen benen naar de microfoon voor een kort bericht aan de toegestroomde pers. Ze hoeft niet begeleid te worden door juristen, zoals Assange. Ik gun hem zijn vrijheid, uiteraard. Zoals Edward Snowden al zei: When exposing a crime is treated as committing a crime, you are being ruled by criminals.

Maar Chelsea Manning bracht misdaden aan het licht vanuit een militaire compound, met direct gevaar voor eigen leven, en Assange deed dat veilig vanachter een laptop met firewall en encryptie. Bovendien koppelde hij er een verdienmodel aan. Hij is, zoals zovelen die op het web ‘het syteem willen verslaan’, het best te omschrijven met een contradictie: een moedige lafaard. Ik heb natuurlijk met hen alletwee te doen en ik heb ook aan beiden gedoneerd, maar mijn grootste bewondering ligt toch wel bij Chelsea Manning.

Ik snap die man niet

Volgens het gematigd rechtse sufferdje NU.nl, dat ooit groot geworden is met weerberichten en onderbetaalde marketingmensjes die journalist mochten spelen, vindt onze Frits Huffnagel, voorzitter van de Pride Amsterdam, een discussie over de vrijheid van meningsuiting ‘hoognodig’ in Nederland.

Om te beginnen vind ik dat hij die vrijheid juist ruim heeft gehad en evenzo ruim heeft benut. Zelfs achter Oude Pekela hebben ze zijn gedachten over het vluchtelingenprobleem nu wel gehoord. Los van het feit dat vergelijkbare uitspraken dagelijks rondgetoeterd worden door politici die zich wapenen tegen fictieve plannen van regeringen om aan rassenomvolking te doen, is een discussie over vrijheid van meningsuiting een beetje irrelevant, zeker als alle denkbare platformen je uitspraak al breed verspreid hebben.

Een discussie over het feit dat meningen die je openbaar uitgalmt soms nare consequenties hebben, is dat dan soms een relevante discussie? Stel dat ik tijdens twee minuten stilte op de Dam naar de koning iets onschuldigs roep als: ‘Hé Baardmans, niet zo’n strak bekkie!’ Dan blijkt er in Amsterdam opeens voldoende handhaving te zijn om me binnen seconden af te voeren. Wil ik vervolgens vanuit het politiebureau een discussie over vrijheid van meningsuiting opstarten, dan zal dat weinig klankbord vinden. Huffnagel die in stilte achter de coulissen verdwijnt zonder al te veel gekrakeel, dat is pas relevant.

Het zou mijnheer Huffnagel immers toch deugd moeten doen dat hij niet stilletjes is afgevoerd naar een werkkamp, nog voordat zijn boodschap een breed publiek wist te bereiken, zoals in andere landen gebeurt waar daadwerkeijk een gebrek aan vrijheid van meningsuiting is. En ook de krokodillentranen bij Wakker Nederland moeten hem toch op z’n minst de steun geboden hebben om voortaan helemaal geen blad meer voor de mond te nemen.

Het zijn vooral de organisaties die hij indirect vertegenwoordigt, die wakker liggen van zijn uitspraken en zij eisten zijn aftreden. De rest van de wereld dacht gewoon: ‘Ach, nog meer van hetzelfde geblaat. Maar nu van iemand van wie we nog nooit gehoord hebben.’

Veel interessanter aan al dit clichémannetjesgedrag vond ik de uitspraak van de rest van het bestuur. Daags nadat bleek dat er een probleem was met de uitspraken van Huffnagel, wisten zij niet hoe hard ze moesten roepen dat het de privémening van Huffnagel betrof en dat wij als naïeve burgers niet moesten denken dat zij daar in het bestuur eenzelfde mening waren toegedaan.

Ja, inderdaad. Wie wil er immers te boek staan als iemand die een gevluchte Iraniër, op het punt ter dood veroordeeld te worden vanwege zijn geaardheid, bij de Griekse grens een klopje op de schouder zou geven met de tekst: ‘Ik heb op YouTube die filmpjes gezien van homoseksuelen die van een hoog gebouw afgegooid worden, maar volgens mij ziet het er erger uit dan het in werkelijkheid is. Je bent dood voordat je er erg in hebt. Het ga je goed, medestrijder voor de goede zaak! En doe de groeten aan onze broeders en zusters in het thuisland.’

Een weekje later stapt dan alsnog dat hele bestuur op. Wat overigens vrijwel niemand van hen heeft gevraagd. Deelden ze dan bij nader inzien toch de mening van Huffnagel?

Niet zonder megalomanie wordt er vervolgens geroepen dat oud-wethouder Carolien Gehrels moet komen opdraven als ‘formateur’ van een nieuw bestuur. Alsof de teloorgang van deze groep veredelde kermisklanten een kabinetscrises is. Aan misplaatst gevoel voor drama geen gebrek.

Jongens, jongens, toch. Is er weer eens een testosteronbommetje ontploft? Laat die man lekker in zijn eentje opstappen en leer iets over verantwoordelijkheden naar de groepen die je direct of indirect vertegenwoordigt.

Ik snap wel waarom Huffnagel zoveel moeite heeft om op te stappen. De pot met inkomsten wordt immers pas met creatief boekhouden verdeeld nadat de Pride is geweest en niet daarvoor. Misschien moeten we, in plaats van de vrijheid van meningsuiting breed ter discussie te stellen, eindelijk eens een einde maken aan die steeds hechtere verstrengeling van bedrijfsleven en het bestuur van de Canal Pride. Die discussie wil ik graag aangaan, alhoewel ik best wil geloven dat er alleen bedrijven meedoen aan die parade, die ook LHBTQi-vriendelijke werkgevers zijn. Nou ja, voor een deel wil ik dat wel geloven. Ik ben niet het type dat op elke slak zout legt.

Hans van der Kamp

Tweet van de week

De algoritmen weten ons wel te vinden. Zoek je vaak op termen die met genderdiversiteit te maken hebben, dan krijg je op social media ook alles dat er direct of indirect mee te maken heeft in je feed voorgeschoteld.

De dag begon vandaag triest. Het zoveelste filmpje van een transvrouw die in een ver land land gestenigd werd. Even hoop je dan dat het een repost is van een filmpje dat je eerder gezien hebt, maar nee, het moet natuurlijk steeds weer een nieuw filmpje zijn, gemaakt in weer een ander land, op weer een ander continent. En dan opeens loop je tegen onderstaande Tweet aan:

Rainbow house and flag

Angie Bouros, die regelmatig met verbaal en fysiek geweld te maken kreeg, schilderde haar hele huis, met hulp van buren en vrienden, in de regenboogkleuren. Een duidelijke statement. Duidelijker kan het eigenlijk niet. They picked the wrong person to pick on, is haar nuchtere commentaar.

Of je met klein geweld of groot geweld te maken krijgt, de achterliggende gedachte van de mensen die lastig vallen of zelfs moordlustig worden, is dat ze iets niet kunnen accepteren. Tussen iets niet kunnen accepteren en overgaan tot (dodelijk) geweld, daar zit normaal een wereld tussen, maar bij transvrouwen gaat dat kennelijk niet op. Op de een andere manier wekken die, geheel ongewild, oerinstincten in sommige mannen op. Instincten die voor weldenkende mensen moeilijk te bevatten zijn.

Die agressie naar transvrouwen vind je bijna overal op de wereld en bescherming van politie of buurtbewoners laat het maar al te vaak afweten. In dit specifieke geval is er in ieder geval steun van de buurt, en dat zou vaker zo moeten zijn.

Heb je zelf met agressie te maken? Richt je dan tot Roze in Blauw!

Herdenking

blank

Twintig jaar geleden protesteerde ik met een zeer internationale groep kunstenaars tegen het sluiten van de ‘kottekes’ of peeskamers zoals ze hier nogal bot genoemd worden van sekswerkers in het Schipperskwartier te Antwerpen. Het ging daarbij zeker niet in eerste plaats om het beschermen van de inkomsten van de vele sekswerkers in dat kwartier. We voorzagen ook dat de prostitutie in Antwerpen zich weer naar de straat zou verplaatsen en de illegale clubs. Kortom: ondergronds zou gaan, wat de veiligheid van met name de vele transgenders, die ook in de wijk werkten, niet ten goede zou komen.

Bovenstaand geïmproviseerd kunstwerk was in de haast door een aantal kunstenaars gemaakt om een op straat vermoorde transgender te herdenken. Haar naam ben ik na al die jaren kwijt, maar zij was het eerste slachtoffer van het gemeentebeleid om werkplekken rücksichtslos met planken dicht te timmeren.

Zij werd ergens in een donker straatje vermoord door een klant. Iets wat in het kwartier zelf waarschijnlijk niet zou zijn gebeurd. Sociale controle van collega’s en surveillance van politie hadden dat kunnen voorkomen.

Had iemand mij toen gevraagd hoe het transgender sekswerkers twintig later zou vergaan, dan had ik waarschijnlijk, optimistisch als ik nu eenmaal ben, gezegd dat er veel meer begrip zou komen.

Ik moest vanochtend nog denken aan die manifestatie, toen ik las dat een transvrouw in Puorto Rico doodgeschoten was, simpelweg omdat ze het damestoilet van een Mc Donald’s had bezocht.

Vervuld met afschuw door een moord om zo’n onbenullige reden, klikte ik mijn browser weg en opende de Facebook app in de hoop op wat verstrooiing. Hondenfilmpjes. Bij voorkeur Teckels, omdat ze zo lekker eigenwijs zijn.

Bovenaan mijn feed stond een bericht dat er morgen, inmiddels vandaag, op het Oudekerksplein in mijn buurtje een herdenking zou zijn voor de moord op transgender Jessyca Sarmiento die recentelijk in Parijs is vermoord.

Mijn eerste reflex was om er met een camera naartoe te gaan, zoals ik vaker gebeurtenissen in de buurt vastleg. Dat vond ik bij nader inzien niet netjes. Er lopen te veel sekswerkers rond die dat niet op prijs stellen. Daar heb ik alle begrip voor. Aan de andere kant kan het ook zo maar zijn dat een nieuwe actie om het toeristenprobleem indirect in de schoenen van de sekswerkers te schuiven, door nog meer werkplekken op te heffen of te verplaatsen, gaat zorgen dat het halfslachtig gehandhaafde fotografieverbod op de Wallen ertoe leidt dat we in de toekomst geen beeld meer hebben van hoe de rosse buurt was in haar laatste jaren.

De ironie wil dat het enige beeld dat dan nog wel overblijft van de Wallen, bestaat uit foto’s gemaakt door dezelfde toeristen die voor de teloorgang van de buurt hebben gezorgd. Qua tekst zal er ook te weinig overblijven, want dat de problemen op de Wallen vooral voortkomen uit het falende beleid van Asscher, Cohen en Van der Laan, dat is voor journalisten ook geen aantrekkelijk onderwerp. Het woord ‘mensenhandel’ in de kop van een stuk over de buurt leent zich veel beter voor clickbait.

Het is opvallend dat elke aanpassing van de prostitutiewetgeving, zoals nu in Frankrijk, altijd de hardste gevolgen heeft voor transgenders. Op de een of andere manier wordt er te weinig stilgestaan bij het gegeven dat transgender sekswerkers met heel andere en wezenlijk grotere risico’s te maken krijgen.

~HvdK

Kabuki

blank
Het Japanse Kabuki-theater is ontstaan tijdens de Edo periode die duurde van 1603 tot 1868. Deze vorm van theater was vooral bedoeld als een kunstvorm voor de middenklasse in de steden. De grondlegster van Kabuki was de befaamde tempeldanseres Okuni. Alle rollen werden gespeeld door vrouwen en velen waren naast actrice ook prostituee.
 
In 1629 werd het verboden voor vrouwen om nog langer te acteren in het Kabuki-theater. De toeschouwers zorgden voor roerige taferelen doordat zij voortdurend riepen en schreeuwden naar de actrices  in de hoop op nachtelijk gezelschap. De inrichting van het theater maakte dat de actrices zich tijdens de voorstelling ook over het zogenaamde ‘bloemenpad’ begaven. Dit was een soort lange catwalk dwars door het publiek. Er zaten luiken in waardoor de actrices plotseling konden verdwijnen als het allemaal te onstuimig werd.
 
De actrices werden vervangen door mannelijke adolescenten, genaamd wakashu, maar er veranderde niets aan de reacties van het publiek. Er ontstonden steeds meer incidenten en schandalen. Zodoende werden de jonge mannen vervangen door volwassen acteurs. Ook was het verboden voor de mannelijke acteurs om vrouwenrollen te vertolken. Het gevolg hiervan was echter dat er een toename ontstond in seksuele en erotische thema’s van het Kabuki-theater. De onrust onder het publiek bleef hoe dan ook bestaan.
 
Uiteindelijk werd het verbod op mannelijke acteurs in vrouwenrollen opgeheven. Ze werden wel verplicht om zich te houden aan een aantal strikte eisen. Zo mochten zij geen pruiken dragen en moesten zij zich een mannelijk kapsel aanmeten waarbij de kruin kaal moest zijn. Dit alles om hen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. De Onnegata, zoals deze acteurs genoemd werden, hadden hier al snel een oplossing voor: zij bedekten hun hoofd met een paarse doek die in korte tijd de status van een erotisch symbool verkreeg.
De make-up van een Onnegata streeft een Japans vrouwelijk schoonheidsideaal na. Karakteristiek is een spierwit gelaat met kleine vuurrode lippen, de ogen zijn zwart omlijnd met rode accenten. Voor extra vorm wordt hier en daar nog wat roze aangebracht in het gelaat. Vaak wordt het gezicht beplakt met tape om een zo glad mogelijke ondergrond te krijgen voor de witte foundation. Er blijft altijd een deel in de nek vrij van make-up. Dit wordt ook ervaren als een erotisch symbool. Ondanks het feit dat er een vaste traditie is qua make-up probeert iedere Onnegate zijn eigen stijl te ontwikkelen. Ook maken ze hun make-up vaak zelf volgens eeuwenoude geheime familierecepten. Er zijn voorbeelden bekend van bejaarde acteurs die door hun perfekte make-up nog altijd de rol van een jong meisje bleven vertolken en daar ook zeer om gewaardeerd werden.
 
Naast de traditionele kimono is de pruik ook heel belangrijk. Iedere Onnegata heeft zijn eigen vaste pruikenmaker. Van jongs af aan werd de Onnegata geleerd om met zeer hoge stem te praten. Dit veroorzaakte vaak stemproblemen en wellicht is het daardoor onstaan dat een Onnegata zijn stem niet vaak hoeft te gebruiken tijdens een voorstelling.
 
De bekendste Kabuki-acteur in onze tijd is Tamasaburo Bando V. Hij komt uit een familie van Kabuki-acteurs en is van jongs af aan opgevoed als toekomstig Onnegata. Vanaf zijn 14e werd hij verder opgevoed als professioneel acteur door een ervaren meester. Van hem werd verwacht dat hij niet slechts zou spelen voor publiek maar zich geheel moest vereenzelvigen met het karakter van een Onnegata. Hij heeft later in zijn leven ook gewerkt als acteur in films.
 
Pas rond 1920, ten tijde van de eerste filmproducties kwamen vrouwen in Japan weer terug als actrices. Dit veroorzaakte in 1922 een opstand onder de Onnegata omdat zij bang waren werkeloos te worden.

 

~Eveline Franken

blank

Derde genderneutrale paspoort

blank

Door Leonne Zeegers

Na de nodige juridische verwikkelingen, kreeg ik in 2018 het eerste genderneutrale paspoort toegewezen. Daarna volgde Nanoah Struik in 2018. En op 10 februari van dit jaar heeft de rechtbank in Utrecht de derde persoon een dubbele X achter geslacht gegund. Ook werden nieuwe geboortenamen goedgekeurd.
Vandaag is de uitspraak (geanonimiseerd) openbaar geworden. De redactie van gender x|x heeft toesteming gekregen ook de naam van de bezitter van het derde genderneutrale paspoort openbaar te maken: Yara Yaidy van Essen. Je kunt haar hier op Facebook feliciteren.

Voor de mensen die zich niet thuis voelen in het hokje van man of vrouw en/of geïnteresseerd zijn in de jurisprudentie of de overwegingen van de rechters, kunnen de volledige uitspraak hier downloaden.

Voor wie geen tijd of zin heeft een ellenlange uitspraak te lezen, heb ik de meest opvallende passages van deze uitspraak op een rij gezet.

punt 4.6. […] Met de Rechtbank Limburg in haar voornoemde uitspraak van 28 mei 2018, is de rechtbank Utrecht van oordeel dat inmiddels wel sprake is van een maatschappelijke erkenning van een neutrale geslachtelijke identiteit. […]

punt 4.7 […] Inmiddels is er de ontwerpresolutie van het Europese parlement over de rechten van interseksuele personen (B8-0101/2019) die het belang benadrukt van flexibele procedures bij geboorte registratie. […]

Punt 4.8 […] Ook wijst de rechtbank op de uitspraak van de Hoogste Australische rechtbank en Duitse rechtbank, namelijk van het Duitse Bundesverfassingsgericht (ECLI:DE:BVerfG:2017::rs20171010.1bvr201916) waarin werd geoordeeld dat in Duitsland de wetgever voor 31 December 2018 een derde geslachtsregistratie-optie moest creëren of de geslachtsregistratie geheel achterwege te laten. […]

Met andere woorden: Nu Duitsland de toon zet is het waarschijnlijk dat de hele Europese Unie meegaat in een extra gelachtsregistratie voor het Europese paspoort of dat het geslacht in het paspoort geheel zal worden weggelaten. Geslachtsregistratie in een paspoort is overbodig geworden als iedereen gelijk is en mannen en vrouwen zelf invulling mogen geven aan hun genderidentiteit en genderexpressie, zonder gediscrimineerd te worden door douane of politie.

Punt 4.9 […] Verder is inmiddels op 1 november 2019 de Wet verduidelijking rechtspositie transgender personen en intersekse personen in werking getreden. Deze wet heeft wijziging gebracht in de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb). Het betreft een nadere invulling van het verbod om ongeoorloofd onderscheid te maken op grond van geslacht. In artikel 1 lid 2 van de Awgb is nu opgenomen dat onder onderscheid op grond van geslacht ook wordt verstaan onderscheid op grond van geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie. […]

Punt 4.10 […] Naar het oordeel van de rechtbank kan niet meer gesproken worden van een algemeen aanvaarde opvatting dat personen of tot het mannelijke of tot het vrouwelijke geslacht horen. […]

Deze uitspraak betekent dat de weg vrij is voor iedereen, die zich niet thuisvoelt in het hokje man of vrouw, om via een juridisch traject een genderneutraal paspoort te bemachtigen. Je hoeft dus geen intersekseconditie meer te hebben om voor zo’n paspoort in aanmerking te komen. Aan zo’n traject zijn nu nog kosten verbonden, maar wie geduld heeft zal naar alle waarschijnlijkheid binnen enkele jaren, zonder extra kosten, zelf aan de balie bij de gemeente van inschrijving een genderneutraal paspoort kunnen aanvragen.