Derde genderneutrale paspoort

Door Leonne Zeegers

Na de nodige juridische verwikkelingen, kreeg ik in 2018 het eerste genderneutrale paspoort toegewezen. Daarna volgde Nanoah Struik in 2018. En op 10 februari van dit jaar heeft de rechtbank in Utrecht de derde persoon een dubbele X achter geslacht gegund. Ook werden nieuwe geboortenamen goedgekeurd.
Vandaag is de uitspraak (geanonimiseerd) openbaar geworden. De redactie van gender x|x heeft toesteming gekregen ook de naam van de bezitter van het derde genderneutrale paspoort openbaar te maken: Yara Yaidy van Essen. Je kunt haar hier op Facebook feliciteren.

Voor de mensen die zich niet thuis voelen in het hokje van man of vrouw en/of geïnteresseerd zijn in de jurisprudentie of de overwegingen van de rechters, kunnen de volledige uitspraak hier downloaden.

Voor wie geen tijd of zin heeft een ellenlange uitspraak te lezen, heb ik de meest opvallende passages van deze uitspraak op een rij gezet.

punt 4.6. […] Met de Rechtbank Limburg in haar voornoemde uitspraak van 28 mei 2018, is de rechtbank Utrecht van oordeel dat inmiddels wel sprake is van een maatschappelijke erkenning van een neutrale geslachtelijke identiteit. […]

punt 4.7 […] Inmiddels is er de ontwerpresolutie van het Europese parlement over de rechten van interseksuele personen (B8-0101/2019) die het belang benadrukt van flexibele procedures bij geboorte registratie. […]

Punt 4.8 […] Ook wijst de rechtbank op de uitspraak van de Hoogste Australische rechtbank en Duitse rechtbank, namelijk van het Duitse Bundesverfassingsgericht (ECLI:DE:BVerfG:2017::rs20171010.1bvr201916) waarin werd geoordeeld dat in Duitsland de wetgever voor 31 December 2018 een derde geslachtsregistratie-optie moest creëren of de geslachtsregistratie geheel achterwege te laten. […]

Met andere woorden: Nu Duitsland de toon zet is het waarschijnlijk dat de hele Europese Unie meegaat in een extra gelachtsregistratie voor het Europese paspoort of dat het geslacht in het paspoort geheel zal worden weggelaten. Geslachtsregistratie in een paspoort is overbodig geworden als iedereen gelijk is en mannen en vrouwen zelf invulling mogen geven aan hun genderidentiteit en genderexpressie, zonder gediscrimineerd te worden door douane of politie.

Punt 4.9 […] Verder is inmiddels op 1 november 2019 de Wet verduidelijking rechtspositie transgender personen en intersekse personen in werking getreden. Deze wet heeft wijziging gebracht in de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb). Het betreft een nadere invulling van het verbod om ongeoorloofd onderscheid te maken op grond van geslacht. In artikel 1 lid 2 van de Awgb is nu opgenomen dat onder onderscheid op grond van geslacht ook wordt verstaan onderscheid op grond van geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie. […]

Punt 4.10 […] Naar het oordeel van de rechtbank kan niet meer gesproken worden van een algemeen aanvaarde opvatting dat personen of tot het mannelijke of tot het vrouwelijke geslacht horen. […]

Deze uitspraak betekent dat de weg vrij is voor iedereen, die zich niet thuisvoelt in het hokje man of vrouw, om via een juridisch traject een genderneutraal paspoort te bemachtigen. Je hoeft dus geen intersekseconditie meer te hebben om voor zo’n paspoort in aanmerking te komen. Aan zo’n traject zijn nu nog kosten verbonden, maar wie geduld heeft zal naar alle waarschijnlijkheid binnen enkele jaren, zonder extra kosten, zelf aan de balie bij de gemeente van inschrijving een genderneutraal paspoort kunnen aanvragen.